فيما نوى من حسن نيّة في ذلك و أحسن ثوابه » . « 1 » ابن‌رُسته در « الأعلاق النفيسه » « 2 » كه حوالى سال 290 ق . تأليف شده ، از سنگ نبشته‌هايى ديگر ياد مىكند كه بر اساس آن معلوم مىشود مهدى عبّاسى در سال 163 ق . عمليات ساختمانى را آغاز و در سال 165 ق . از آن فارغ شده است : « و كان مبتدا ما أمر به عبداللَّه المهدي محمد أمير المؤمنين أكرم‌اللَّه من الزيادة في مسجد رسول‌اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - عمله في سنة اثنين و ستين و مائة و فرغ منه سنة خمس و ستين و مائة فأميرالمؤمنين - أصلحه‌اللَّه - به حمد اللَّه على ما أذن له و ما اختصه به من عمارة مسجد رسول‌اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - و توسعته حمداً كثيراً و يحمداللَّه ربّ العالمين على كلّ حال » . « 3 » پس از توسعهء صورت‌گرفته از سوى مهدى عباسى در قرن دوم هجرى ، منابع و مآخذى اساسى تا اواسط قرن هفتم هجرى قمرى در دست نداريم كه دقيقاً روشن كند : مسجدالنّبى با چه تغييرات يا تعميرات مهمى رو به رو شده است . آنچه مسلم و مشهور است ، توسعه‌اى در بناى مسجد صورت نپذيرفت . اگرچه زين الدين مراغى متوفّاى 816 ق . در « تحقيق النصرة بتلخيص معالم دارالهجره » و ابن‌قتيبه دينورى متوفّاى 276 ق . در « المعارف » اشاره كرده‌اند كه مأمون عباسى ( 198 تا 202 ه . ق . ) در توسعه و تعمير بناى مسجد اهتمام ورزيده است ؛ ولى از چگونگى آن حقير را اطّلاعى حاصل نشد . نك : نقشهء صفحهء 107

--> ( 1 ) . « عبداللَّه المهدى ( امير المؤمنين ) كه خدايش اجر و پاداش دهد ، در توسعه و استحكام مسجد پيامبر براى رضاى خداوند كوشيد و پروردگار در آخرت به او بهترين پاداش را دهد و هر كس در آن نماز گزارد بر ثواب و حسنات ( امير المؤمنين ) المهدى افزوده خواهد شد . » ( 2 ) . صص 75 - 73 ( 3 ) . « و پس از المهدى محمد ، امير المؤمنين در سال 162 آغاز به تعمير و توسعهء مسجد پيامبر نمود و در سال 165 هجرى از آن كار فارغ گرديد و خداوند به او مزد وافر داده و امور او را به جهت اين توفيق اصلاح نمايد .